Genel

Atlantikte Türk Adını Taşıyan Bir Ülke; Turks And Caicos Adaları

Sosyal Medya Hesabında Paylaş

Atlas Okyanusu’nda “Türk” adı taşıyan ancak çok az kişinin bildiği bir ülke bulunmaktadır. Karayipler yakınlarında yer alan ve adı Turks ve Caicos Adaları olan bu ülke günümüzde İngiltere sömürgesi konumundadır. Ülkenin başkenti ise Grand Turk (Büyük Türk)’dür. Tüm hükümet binaları ve bakanlıklar Grand Turk adındaki bu adada, Cockburn Town’da yeralmaktadır.

Turks ve Caicos Adaları, Karayipler’de, Kuzey Atlas Okyanusu’nda, Bahamalar’ın güneydoğusunda yer alırlar. 389 km sahil şeridine sahiptir. Tropikal iklime sahip olup, arazi yapısı alçak, düz kireçtaşları, büyük bataklıklar arazi yapısını oluşturlar. 38 adadan oluşur. Bunlardan sadece 8’inde yerleşim vardır. 1962’de Jamaika’nın bağımsızlığını ilân etmesinden sonra bu adalar Birleşik Krallık’a bağlı kalmayı tercih etti.

 

Bölgenin ilk başbakanı McCartney ilk olarak 30 Ağustos 1976’da bir anayasa kabul etti. Milli bayram olan Anayasa Günü, her yıl 30 Ağustos’ta kutlanıyor. Bölgenin yasal sistemi, Jamaika ve Bahamalar’dan kabul edilen az sayıda yasa ile İngiliz ortak hukukuna dayanmaktadır. Oy hakkı, 18 yaşın üzerindekiler için evrenseldir. İngilizce resmi dildir. Grand Turk, Turks ve Caicos Adaları’nın idari ve siyasi başkentidir ve Cockburn Town 1766’dan beri hükümetin merkezi olmuştur.

Turks ve Caicos Adaları’nın ekonomisi genel olarak turizme dayanmaktadır. Ekvatoral bölgede olması nedeniyle ülke yıl boyu turist çekmektedir. Bunun yanında küçük çaplı tropikal meyve ihracatları da ülke ekonomisine katkı sağlayan etkenlerdendir. En büyük ihracat ortakları ABD ve Birleşik Krallık’tır.

Adanın başlıca ihracat ürünü ise ıstakozdur. Adanın en büyük ithalat ortakları arasında yine ABD ve İngiltere. Bu iki ülkeden 50 milyon dolar civarında gıda, meşrubat, tütün, giyecek, sanayi malları ve yapı malzemeleri ithal ediliyor.

Günümüzde çok az kişinin bildiği bu Adaya Türk isminin verilmesinin nedeni ise bir iddiaya göre adada bulunan bir kaktüs bitkisi Osmanlı döneminde kullanılan fese benzediği için buraya Türk Adaları denilmiş! Bu iddianın sahibi ise, bölgeyi sömürge halinde ellerinde tutmaya devam eden İngilizler! Oysa adaların Türk ismiyle anılması fesin Türkler tarafından kullanılmaya başlanmasından yüzlerce yıl öncesine dayanıyor.

Türk Adaları ismi 1688’de ilk defa Coronelli adlı meşhur bir İtalyan haritacının çizdiği haritada yer alıyor ve bu eser Fransızca. Yani ülkenin şu andaki resmi adının yer aldığı ilk tarihi vesika Fransızca ve “Türk” kelimesi bu vesikada aynen geçiyor. Coronelli’nin söz konusu haritasında Adaların ismi “Ide Caiquos, Caiquos and I. Turche” şeklinde yazılıdır. Üstelik Türkler de ancak 1800’lü yıllarda fesle tanışıyor ve fes giymeye başlıyor.

16. 17. ve 18. Yüzyıllarda İspanyol, Fransız ve İngilizler arasında el değiştiren Adaların ismi 16. yüzyılda İspanyolların elindeyken bile yine Türk Adalarıydı. Yani bu ismi almasının aslında fesle uzaktan yakından hiçbir ilgisi bulunmamaktadır.

İngilizler adanın ismini değiştirmek istemişlerse de ada halkını yüzyıllardır kullandıkları bu isimden vazgeçirememişler. Adaların ismini değiştiremeyen İngilizler bu kez de Ada ile Türkler arasındaki bağı “fes benzerliği” masalını uydurarak kesmek istemişler. 1869 yılında ise Turks ve Caicos Adaları’nın “Ay-Yıldızlı” eski bayrağını değiştirmeyi başarmışlar.

Peki Başkentleri olan Grand Turk (Büyük Türk) adasının adı nereden gelmektedir ve adaya adını veren bu Büyük Türk kimdir ? Yine 15. 16. ve 17. Yüzyıllarda Osmanlı Denizcileri’nin Akdeniz ve Atlantik’e yelken açarak bu sularda büyük korsanlık faaliyetleri yaptıkları bilinmektedir.

Ayrıca, Piri Reis’in haritasında bu adaların bulunduğu yerde kayık resimleri vardır ki “Caicos” (Kaykos) kelimesi “Kayık” anlamını taşımaktadır.

Buranın Kristof Kolomb’dan 25 yıl önce Türkler tarafından keşfedilerek ele geçirildiği ve Başkenti Grand Turk’ün adının da (Adaya Türk Denizcileri’nin gelmesinden sonra) batılılar tarafından “Büyük Türk, Grand Senior, Muhteşem Süleyman” adlarıyla anılan Kanuni Sultan Süleyman’dan alındığı sanılmaktadır.

Küba’nın eski Ankara Büyükelçisi E. G. Abascal da konuyu teyit eden şu önemli bilgileri bir demecinde vermiştir :

“Caicos kelimesi, Türkçe’deki kayıktan geliyor. Adanın adı Türklerin burada bulunduğunu gösteriyor. Küba’nın en meşhur bir bölgesinin adı Matatorcos, yani Türklerin öldüğü yer ! Bunun bir felaket sonucu olduğunu dair bilgiler var.

İspanyol gemisi San Agustin 28 Şubat 1596’da Havana’ya geldiğinde mürettebatın 45’i Müslüman, bazılarının adları Ramazan, Recep, Yusuf, Ali, Hüseyin idi. Batı Anadolu ve Karadeniz’den gelmişlerdi. Ayrıca 1640 yılında Küba’nın güneyinde bir İngiliz ticari gemisi Türk korsanları tarafından ele geçirilmiş.”

Küba Büyükelçisi’nin verdiği önemli bilgilerden birisi de, İttihat ve Terakki döneminde Enver Paşa’nın Küba’ya özel bir görevli göndererek bu konu hakkında araştırmalar yaptırması. Büyükelçi şöyle devam ediyor:

“Bu görevlinin burada tarihi araştırmalar yaptığını ve bir rapor hazırladığını biliyoruz”

Posta hizmetlerinde Turks ve Caicos Adaları’nın adı sık sık yanlış yazıldığından adaya giden mektupların bir kısmı önce yanlışlıkla Türkiye’ye geliyor. Türkiye ise mektupları Turks ve Caicos Adaları’na geri gönderiyor.

Geçtiğimiz yıllarda bazı Avrupa ülkelerinin Türkiye zannederek bu adalara vize uygulaması başlatması ise yetkililerin yaptıkları resmi yazışmalarla aşılmış. Ayrıca ada sakinleri dünyanın neresine giderlerse gitsinler önce Türkiye’den gelmediklerini anlatmak zorunda kalıyorlar.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.