Filmlerin Psikanalizi Genel Psikoloji

Hokkabaz Filminin Psikanalitik İncelemesi

Hokkabaz filmi muhteşem bir finalle biter. Adına yakışır bir şekilde, “Sihirbaz” son numarasını yapar. Su dolu bir akvaryumun içine girer. Akvaryumun anahtarını yutar. Dışarıya çıkma şansı kalmamıştır. Sihirbaz’ın boğularak ölmesi kaçınılmaz gibi gözükür. Sihirbaz su dolu akvaryumun içinde elleri kolları zincirli vaziyette bekler. Sihirbaz anne karnında doğumu bekleyen bebek gibi beklemektedir. Tam ölmek üzereyken, babası balta ile akvaryumun camını parçalar.

Sihirbaz yeniden hayata döner. Hokkabaz filminin temel sembolü kadının (annenin) rahmi (karını-batını) dır. Hokkabaz yanlışlıkla manken olarak kullandığı kadının karnını keser. Hokkabaz hamile bir kadının karnına benzeyen su dolu bir akvaryumda “doğmayı” (yeniden hayata gelmeyi) bekler. Hokkabaz yine anne karnını sembolize eden karavan ile Anadolu turnesine çıkar. Hokkabaz çocukken babası tarafından (batını-karnı sembolize eden) tuvalete kapatılır. Hokkabaz bir düğünde gösteri yaparken, gelin hanımı (Fatma) gösteri mankeni olarak kullanır.

Gelini yine anne karnını sembolize eden bir kutunun içine koyar. Gelin hanım kutunun içinde kaybolur. Düğün sahipleri Hokkabaz ın gelinle işbirliği yapıp, gelini kaçırdığını düşünürler. Gelin aslında evlenmek istememektedir. Düğün sırasında takılan altınları alıp kaçmak ister. Gelin bir kutunun içinden geçerek özgürleşir. Tam o esnada Hokkabaz iki tane güvercini serbest bırakır. Güvercinler kafeslerine geri dönmez. Gelin evleneceği adama geri dönmez. Hokkabaz geline aşık olur. Bu aşk devam ederken film boyunca güvercinlerde özgür bir şekilde yaşarlar. Hokkabaz daha sonra gelinin kendini kandırdığını anlar. Depresyona girer. Bu sırada güvercinler “kafeslerine” geri dönerler. Sihirbazın babası kendini kapalı bir kutuya yani karavana kapatır.

Baba kızının evinde kalmaktadır. Ama evde kalmaktan vazgeçip bahçedeki karavanda kalmaya başlar. Hokkabaz ise kutuyu- karavanı alıp turneye çıkmak ister. Babasını da böylece karavandan kurtaracaktır. Babası karavandan kurtulacağı ve kızının yanında kalacağı bir özgürlüğü kabul etmek istemez.

Babanın özgürleşmesi Çanakkale’de kendi mezarını ziyaret ettikten sonra olacaktır. Hokkabaz çocukluk döneminde, sünneti sırasında hokkabazlığa ilgi duyar.Sünnet kastrasyonu (iğdiş edilme) sembolize eder. Hokkabaz bir kadının karnını yanlışlıkla keser. Yani kadının doğurgan kısmını-karnını yaralar. Yani kadını iğdiş (kastre) etme olasılığı vardır. İğdiş etme, yani cinsel üretkenliğini yok etme ile sihirbazlık arasında bir ilişki kurulmuştur. Sihirbazlık sonucu gelin ve damat da birbirinden ayrılırlar. Hokkabazın annesi ile babası kavga ederler.

Fatma yani gelin hanım, hokkabazın annesini sembolize eder. Hokkabazın babası Fatma ya güvenileceğini, Fatma nın iyi bir gelin olacağını söyler. Halbuki Fatma anti – sosyal bir kişidir. Güvenilmez biridir. Baba oğul iki neslin anti sosyal kadınlarla çatışması anlatılır. Fatma nın varlığı üç erkek arasındaki rekabeti arttırır. Hokkabaz, yakın arkadaşı Maradona ve Babası birbirleri ile Fatma için rekabet ederler. Maradona Fatma ya org hediye eder. Baba Fatma ile gezintiye çıkar. Hokkabaz Fatma ya aşık olmuştur ve bu iki adamla bu yüzden gerginlik yaşar. Ama sonuç olarak, Fatma gider.

Geride anneyi sembolize eden karavan kalır. Erkek dostluğunu pekiştiren şey, gerçek kadının gitmesi (Fatma nın gitmesi) ve böylece rekabetin bitmesidir. Ama aynı zamanda kadın veya anne sembolü olan karavan, bir sembol olarak kalır ve erkekler arasındaki dostluk köprüsü olur. Hokkabaz ın babası kızı ile aynı evde kalmaz, kızının evinin bahçesinde karavanda kalır. Burada ensest baskısı ile kendini kapatma-cezalandırma arasında bir ilişki kurulur.

Hokkabaz kadının karnını kestiği için cezalandırılır ve işten atılır. Hokkabaz çocukluğu sırasında-sünnetinde sihirbazlığı öğrenir. Hokkabazın gözü miyoptur. Ancak kesildikten sonra düzelecektir. Bütün bu yaşantılarda babanın oğluna yani hokkabazı zarar vermeyecek bir şekilde keserek (sünnet ederek) kabul etmesini görürüz.

Oğulda babayı ensest baskısından uzaklaştırır, onu karavanla birlikte bahçeden çıkarır. Hokkabaz, babası akvaryumu parçaladığı için hayatta kalmayı başarır. Baba oğul arasında iki tarafın da lehine işleyen bir cinsel üçgen (odipalite) kurulmuştur. Baba tarafından onaylanmış ve sünnet edilmiş (zararsız bir şekilde yaralanmış) oğul, gerçek özgürlüğe ve gerçek başarıya ulaşacaktır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.