Genel

Kapari Bitkisi Ya da Gebre Otu Nedir? Kapari Bitkisinin Faydaları

Kapari; keper, gebere, gebere otu, kedi tırnağı, menginik, karga kavunu ve hint hıyarı olarak da bilinir. Küçük tomurcuklar şeklinde yetişen ve genellikle turşusu yapılan dikenli bir bitki olan kapari Akdeniz mutfağına lezzet katan önemli bir meyvedir.

Kapari ortalama olarak 150-200 yıl yaşayabilen kısa boylu bir bitki olan Capparis spinosa’nın olgunlaşmamış çiçek tomurcuklarıdır. Kapari, Akdeniz’e ve Asya ile Güney Afrika’nın bazı bölgelerine özgü çok yıllık kış yaprak döken bitkilerdir. Yaprakları, dalları ve kökleri ilaç, boya ve kozmetik amaçlarla kullanılan kaparinin dal uçları, tomurcukları ve meyveleri gıda sektöründe kullanılır. Keper, gebere, gebere otu, kedi tırnağı, menginik, karga kavunu ve hint hıyarı olarak da bilinen kaparinin genellikle turşusu yapılır. Avrupa ülkelerinde baharat ve garnitür olarak kullanılır.

Özellikle Akdeniz ikliminin etkili olduğu yerlerde yetişse de, Karadeniz sahili dışında tüm bölgelerde görülebilir. İklimin uygun olduğu yerlerde denizden 1800 m yükseklerde de yetişebilir. Güneşi seven bir bitki olan gebre otu, hassas bir bitki olmadığı için duvar diplerinde bile rahatlıkla yetişebilir. İklime göre, mayıstan itibaren çiçeklenme dönemi sürekli olarak devam ederek ağustos-eylül zamanı karpuza benzeyen meyveleri vardır.

Ülkemizde özellikle Ege Bölgesi’nde yetişen kapari, gıda sektörünün yanı sıra kozmetik sektöründe de kullanılmaktadır. Avrupa ülkelerinde garnitür olarak tüketilen kapari, demir, kalsiyum, bakır ve yüksek seviyelerde sodyum gibi mineraller içerir. Ayrıca, A vitamini, K vitamini, niasin ve riboflavin gibi vitaminler bakımından önemli bir kaynaktır. Peki, flavonoid bileşikleri bakımından zengin olan kapari nedir? Kaparinin sağlığımıza faydaları nelerdir? Bilinmesi gerekenler haberimizde…

Türk mutfak kültüründe çok fazla yer bulmayan bir bitki olan kapari, ülkemizde pek çok bölgede yetişiyor. Doğada kendiliğinden yetişmesiyle bilinen kaparinin sağlık için de faydaları olduğu biliniyor. İşte, kapari hakkında merak edilen detaylar…

Doğal ortamda yetişen çalı tipinde bir bitki olan kapari, ülkemizde kıyı bölgeleri ile Orta ve Güneydoğu Anadolu’nun ılıman iklimli yerlerinde yetişebiliyor. Mayıs sonuna doğru tomurcuklanan kapari bitkisinin tomurcuğu toplanarak ihraç ediliyor.

Kapari, içinde barındırdığı yoğun aromatik maddeler nedeniyle hoş, kendine özgü kokusu ve tadı olan bir bitki. Türkiye’de pek bilinmemesine rağmen, yurt dışında çok bilinen ve tercih edilen bir garnitür. Salatalarda, et, balık yemeklerinde, çorbalarda sıklıkla kullanılır.

Evliya Çelebi’nin 400 yıl önce Seyahatnamesinde ‘Gebre’ olarak geçen ve ‘çok faydalı’ bitki dediği Kapari bitkisi halk arasında gebre otu olarak da biliniyor. Başta ABD, Danimarka ve Brezilya olmak üzere pek çok ülkenin mutfaklarında yer bulan kapari ülkemizde ise pek tüketilmiyor.

Boyu kısa bir yer bitkisi olan kapari, ortalama olarak 150-200 yıl kadar yaşayabilir. Yaprakları, dalları ve kökleri ilaç, boya ve kozmetik amaçlarla kullanılan kaparinin dal uçları, tomurcukları ve meyveleri gıda sektöründe kullanılır.

Tüketimi

Kapari de denilen turşusu, küçük tomurcuk halindeki çiçeklerinde yapılır. Çiçek açmadan önceki küçük tomurcukları (gebre, kebere, kapari) toplanarak tuzlu suda muhafaza edilir. Gıda, kozmetik, boya ve ilaç sanayiinde kullanılan bitki, salamura ya da konserve şeklinde tüketilir. Konserve olarak hazırlanan gebre; turşu, salata, pizza üstü, balık ve av etleri yanında garnitür olarak yenilmektedir.

Kapari turşu olarak tüketilebileceği gibi balık, beyaz ve kırmızı et gibi yemekler ile beraber pişirilerek veya domates soslarının içerisine eklenerek de tüketilebilir. Ayrıca kaparinin en çok kullanım şekillerinden biri de kapari reçelidir.

Kapari, çay olarak tüketilmek istenirse 6 bardak sıcak su içine 1 çay kaşığı kapari çayı ekleyerek 5 dakika demledikten sonra aç karnına günde 3 kez tüketilebilir.

Kapari doğru tüketilmezse zehirli bir bitkiye dönüşeceğinden tüketim şekli çok önemlidir. Kapari taze olarak tüketilmez; çünkü kaparinin zehrini atabilmesi için mutlaka gölgede kurutulması gerekmektedir. Bu nedenle kapari satın alınmadan önce mutlaka güvenilirliği araştırılmalı ve iyi işlenmiş kapari alınmalıdır.

TAM BİR ŞİFACI

Flavonoid yönünden çok zengin bir besin olan kapari, bu özelliği ile antienflamatuar ve antioksidan etki gösterir.100 gram kapari çiçek tomurcuğunda, 9 mg demir, 12 mg selüloz, 67 mg fosfor, 24 mg protein ve 2 mg lipid bulunur. Magnezyum, lif ve kalsiyum yönünden zengindir.

Zengin bir kuersetin deposu olan kapari, karaciğer için çok faydalı bir bitkidir. Karaciğer fonksiyonlarını büyük oranda düzenler ve karaciğer yağlanmasını engeller. Ayrıca, ülser ve MS hastalarına da bol miktarda kapari tüketmeleri tavsiye edilmektedir.

Kaempferol ve kuersetin maddeleri güçlü birer antioksidandır. Bu maddelerin antioksidan özelliği serbest radikallerle güçlü şekilde savaşmayı sağlar.

Kapari bitkisi üzerine yapılan araştırmalarda, bu besinin akciğer kanserini önlemede yüzde 50 oranda başarılı olduğu saptanmıştır. Bol miktarda flavonoid içeren bu bitki, kanser hastalarının kan değerlerinde düşük oranda görülen trombosit sayısını artırarak, kanserle mücadelede önemli bir yardımcı haline gelir.

Kapari, rutin ve kuersetin dahil flavonoid bileşikleri bakımından zengindir. Bu bileşiklerin her ikisi de güçlü antioksidan kaynaklarıdır. Antioksidanların, kanser ve cilt ile ilgili hastalıklara neden olabilecek serbest radikali önlediği bilinmektedir.

Kapari, demir, kalsiyum, bakır ve yüksek seviyelerde sodyum gibi mineraller içerir. Kalsiyum, güçlü kemikler ve dişler oluşturmaya yardımcı olur. Bakır, bazı vücut fonksiyonlarına yardımcı olmak için katalizör görevi gören enzimleri üretmek için belirli proteinlerle birleşir. Demir ise, kasımızın oksijen depolamasına ve kullanmasına yardımcı olur. Vücudumuzun yiyecekleri sindirmesine yardımcı olan birçok enzimin bir parçasıdır.

Kapari, güçlü lif kaynaklarıdır. Lif kabızlık sorunlarında yararlıdır. Bir çorba kaşığı kapari, önerilen minimum günlük lif alımınızın yaklaşık yüzde 3’ünü karşılar.

 Kapari, mide ağrısını ve şişkinliği giderir. Ayrıca, bu baharatlı tomurcuklar iştahı arttırmak için yenir.

Kapari diyabetin kontrol altında tutulmasına yardımcı olur. Kapari, kan şekerini kontrol altında tutan kimyasallar içerir. Her ikisi de kan şekerini düşürme eğiliminde olduğundan, diyabet ilacı kullanıyorsanız yüksek miktarda kapari tüketmekten kaçının.

Kapari kuru cilde iyi gelir. Nemlendirmek için doğrudan cilt üzerinde kullanılabilirler. Ayrıca cilt kızarıklığı, tahriş ve sivilce gibi cilt bozukluklarının tedavisinde de kullanılır. Buna ek olarak, kapari, antioksidan özellikleri nedeniyle yaşlanma sürecini yavaşlatmaya yardımcı olur.

Kapari saç bakım ürünlerinde de yaygın olarak kullanılmaktadır, çünkü kapari, B vitamini ve demir açısından zengindir. Her ikisinin de saç büyümesini teşvik ettiği bilinmektedir. B vitamini vücudumuzda kan dolaşımına yardımcı olur. Kan dolaşımının düzgün olması sağlıklı ve parlak saçlar için birincil koşul olduğundan saçın genel sağlığını korur. Demir ise saç dökülmesini önlemeye yardımcı olur.

KAPARİNİN BAŞLICA FAYDALARI

– A ve E vitamini başta olmak üzere vitamin yönünden zengin olan kapari MS hastalığına iyi gelir.

– İçeriğindeki flavonoid maddesi sayesinde antioksidan özelliği gösterir ve bu sayede vücuttaki serbest radikallerin idrar yolu ile atılmasına yardımcı olur.

– Lif bakımından zengin olan kapari, sindirim rahatsızlıklarının yaşanmasına engel olur.

– Kilo vermek isteyenlere yardımcı olur.

– Antik Yunanistan’da romatizmal ağrıların tedavisinde kullanılmıştır.

– Kapari, mide ağrısını ve şişkinliği giderir ayrıca iştahı artırır.

– Kapari diyabetin kontrol altında tutulmasına yardımcı olur.

– Balgam söktürücü özelliği vardır.

– Cinsel gücü artırır.

– Kanser hastalarına trombosit sayısını yükselttiği için önerilir.

– Kalsiyum ve magnezyum bakımından zengin olduğundan kemik ve diş gelişimine katkı sağlar.

– Akciğer ve karaciğerin temizlenmesine yardımcı olur.

– İskorbüt hastalığında faydalıdır.

– Felç riskini azaltır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.