Genel

“@” Nasıl Girdi Hayatımıza Bu Garip İşaret?

Günümüzde teknolojinin yayılmaya başlamasıyla hayatımızda pek çok şeyin yararımıza kullanıldığını öğrenmiş ve hatta yeni yeni işaretler, semboller, imgeler de ortaya çıktı. Peki hayatımızdaki yeri nedir “@” bu işaretin?

İnternetin hayatımıza girişiyle birlikte en sik kullanageldiğimiz işaret oldu. Amatör kullanıcılar, şirketler, ünlüler, politikacılar hemen hemen herkes bir e-mail adresi alarak isminin arkasına “@” işaretini yerleştirdi. “@”, modernliğin, hızın, internete bağlı olmanın sembolü oldu. Peki bizim İngilizce’den çevirerek “at sign- at işareti” dediğimiz bu sembolün neredeyse 500 yıllık bir tarihi olduğunu biliyor muydunuz?

Dijital çağ ile hayatımıza çok fazla kavram ve sembol girdi. Mektup, artık bir iletişim aracı değil, nostaljik bir şey oldu, yerini e-posta aldı. Haliyle yeni iletişim adreslerimiz de bir satıra düştü ve bu adreslerin vazgeçilmez sembolü de “@ (at)” işareti oldu. Ancak tarihi, e-postadan yüzlerce yıl eskiye uzanıyor.

İlk kez Keşişler mi kullandı

Peki bu işaret bilgisayar klavyelerinde nasıl kullanılmaya başlandı? Dil bilimciler bu noktada ikiye ayrılabiliyor. Bazılarına göre ilk olarak Orta çağın başlarında el yazmaları üzerinde çalışan keşişler tarafından kullanıldı. Keşişlerin “@” işareti, “içinde”, “tarafına doğru”, “yanında” anlamlarına gelen Latince kelime “ad”i temsil ediyordu.

Yazılı tarihine baktığımızda, “@” ilk olarak 16. yüzyılda Floransalı bir tüccarın yazdığı bir mektupta karşımıza çıkıyor. “Her biri” anlamına gelen işaret, ölçü birimi başına gelen tutar veya birimi ifade ediyordu. Örneğin “her biri 20 TL’den 20 kasa” yerine “20 kasa @ 20 TL” şeklinde listeyi kısaltıp standartlaştırdılar. Yakın tarihlerde farklı kullanımları da oldu @ işaretinin. 

Aslında dil bilimcilerin büyük bir Çoğunluğu “@” işaretinin daha yakin bir tarihe, 18. yüzyıla ait bir buluş olduğunu düşünüyor. Uzmanlara göre “@”, o tarihte birim başına verilen fiyatı temsil eden ticari bir semboldü. “5 elma @ 10 peni” denildiğinde, 5 elmalık bir birimin 10 peniye satıldığı ifade ediliyordu.

İşaretin Beş Asırlık Geçmişi

Ancak İtalyan bir araştırmacı 14. yüzyıla ait bazı ticari Venedik belgelerinde belirgin bir şekilde “@” işaretinin kullanılageldiğini ortaya çıkardı. Bu belgelerde işaret “amfora” ya da “küp”ü sembolize eden bir miktar ölçüsü olarak kullanılabiliyordu. Giorgio Stabile adli araştırmacı ayrıca 1492 tarihli bir Latince-İspanyolca sözlükte “amfora”nin bir ağırlık ölçüsü olan “arroba”ya çevrildiğini keşfetti. Bunların sonucunda “@” işareti “ticari a” olarak 1885’te, yazı makinelerinin ilk örneği olan Underwood’un klavyesindeki yerini aldı. O tarihten yaklaşık 80 yıl sonra da bilgisayar klavyelerine e-mail işareti olarak geçiş yaptı.

Bugünlerde “@” işareti ile ilgili olarak en büyük problem okunuşunda yaşanıyor. Evrensel bir işaret haline gelen işaretin ortak bir adı yok. İspanyollar, Portekizliler tarihten gelen anlamıyla “arroba” derken, Fransızlar bunu biraz değiştirerek “arobase” diyorlar. Amerikalı ve İngilizler ise “at-sign” (at işareti)ni tercih ediyor. Almanlar “at Zeiczhen”, Japonlar ise “atto maak” diyor. Türkçe’de ise pek yaygın bir kullanımı olmamakla birlikte “@” işareti “güzel a” olarak tanımlanıyor. Ancak en sık kullanılan ifade İngilizce’den çevrilen “at işareti”…

Hangi Hayvana Benzetiliyor?

Ucu kıvrık bir a harfi olan “@”, bazı ülkelerde farklı hayvanlara da benzetiliyor. Almanlar, Hollandalılar, Macarlar ve Güney Afrikalılar “@” işaretini “maymun kuyruğu”na benzetirken, Fransızlar “salyangoz”a, Danimarkalılar “fil hortumu”na, Norveçliler “domuz kuyruğu”na, Çinliler “küçük bir fare”ye, Ruslar da “köpeğe” benzetiyor. Finlandiyalılar ise “@” işaretini “kıvrılmış uyuyan küçük bir kedi” olarak görüyor.

Ray Tomlinson’ un Keşfi

Sembolün modern belirsizliği, 1971’de Ray Tomlinson adlı bir bilgisayar bilimcisinin can sıkıcı bir problemle karşı karşıya kaldığı zaman sona erdi: bilgisayarları programlayan insanları birbirine nasıl bağlayacaklar. O zamanlar, her programcı tipik olarak bir telefon bağlantısı ve bir teletype makinesi aracılığıyla belirli bir ana bilgisayar makinesine bağlıydı – temelde yerleşik bir yazıcıya sahip bir klavye. Ancak bu bilgisayarlar birbirine bağlı değildi, ABD hükümetinin Tomlinson’un çalıştığı Cambridge, Massachusetts adlı BBN Technologies şirketini İnternet’in öncüsü Arpanet adlı bir ağın geliştirilmesine yardımcı olması için işe aldığında üstesinden gelmeye çalıştığı bir eksiklik.

Tomlinson’ın zorluğu, bir kişi tarafından oluşturulan ve Arpanet aracılığıyla farklı bir bilgisayardaki birine gönderilen bir mesajın nasıl ele alınacağıydı. Adresin bir bireyin adına ve birçok kullanıcıya hizmet verebilecek bilgisayarın adına ihtiyaç duyduğunu düşündü. Ve bu iki adres elemanını ayıran sembol, bilgisayarların kafası karışmasın diye, programlarda ve işletim sistemlerinde yaygın olarak kullanılamazdı.

Tomlinson’ın gözleri Model 33 teletipinde “P” nin üzerinde durarak @ üzerine düştü. Smithsonian’a “Çoğunlukla fazla kullanılmayan bir sembol arıyordum” dedi. “Ve pek çok seçenek yoktu – ünlem işareti veya virgül. Eşittir işareti kullanabilirdim ama bu pek mantıklı olmazdı. ” Tomlinson @ ‘yi seçti – “muhtemelen onu bilgisayar klavyelerindeki’ sent ‘işaretinin önüne geçmekten kurtardı,” diyor. Adlandırma sistemini kullanarak, kendi odasındaki bir teletipten Arpanet aracılığıyla ve odasındaki farklı bir teletipe geri dönen bir e-posta gönderdi.

Sosyal medyanın da hayatımıza girmesi ile birlikte bu işareti, birilerinden bahsederken veya onların dikkatini çekmeye çalıştığımızda kullanmaya başladık.




Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.