Genel Psikoloji Psikolojik Rahatsızlıklar

Patlayan Kafa Sendromu Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Patlayan kafa sendromu, uyku-uyanıklık geçişleri sırasında kişinin kafasının içinde yüksek sesli bir patlama ya da patlayıcı bir gürültü hissi yaşadığı nadir bir uyku bozukluğudur.

Bir parasomni olarak sınıflandırılmış olan “Patlayan Kafa Sendromu” ilk olarak 1920 yılında Robert Armstrong-Jones adlı Galli bir doktor ve psikiyatrist tarafından tanımlanmıştır. Ancak, bu terim John M.S. Pearce adlı bir İngiliz nörolog tarafından 1989 yılında icat edildi.

Bu durumdan etkilenen kişiler, genellikle uyanmalarına neden olan, kafalarının içinde bir patlama veya silah sesine benzeyen yüksek seslerden şikayetçidir. Bu olay gece terörü, kabuslar veya hipnik kasılmalar ile karıştırılmamalıdır. Bu durum göründüğü kadar ciddi değildir, herhangi bir fiziksel zarar vermez, buna rağmen kişinin uykusunu bozabilir. Bazı durumlarda, etkilenen birey uyandığında yoğun korku ve kaygı yaşayabilir.

Patlayan Kafa Sendromu (EHS) belirtileri nedir?

Patlayan Kafa Sendromu (EHS) belirtileri arasında ilk sırada birkaç defadan fazla yaşamış olduğunuz uyku sırasında veya uykudan uyandığınız anlarda korkutucu ve yüksek şiddetli bir ses duymak ilk sırada olan belirtidir. Ancak bu sesi sadece kişinin kendisi duyuyor ve hayali bir ses ise kişi Patlayan Kafa Sendromu (EHS) sendromundan şüphelenmelidir. Örneğin bir inşaat alanına yakın yerde oturan kişiler birbiri ardına yüksek ve korkunç seslere maruz kalabilirler. Ancak bu ses gerçekten vardır ve diğer insanlarda bu sesi duyarlar. Sizin bu sesleri duymanız haliyle olması gerektiği şekilde çok normal, olması gerektiği gibidir.

Patlayan Kafa Sendromu (EHS) olan insanların yaşadıkları sorun hayali olarak bir ses duymakta olmalarıdır. Bu kişiler uyudukları esnada yüksek sesli bir patlama sesi, çığlık sesi duyarlar. Ancak bu sesler her zaman aynı olmayabilir, bir davul sesini korkunç ve hayal olarak duymaları mümkündür.

Kısaca Patlayan Kafa Sendromu (EHS) belirtileri arasında ilk sırada hayali ve korkutucu sesler duymak gelir.

Şizofreniyle ilgisi var mı?

 

Patlayan Kafa Sendromu (EHS) kesinlikle şizofreni ile ilgili değildir. Kişiler normal hayatlarında eğitimli, çok varlıklı insanlar bile olabilirler. Bu sendromu yaşayan insanların çocukluktan kalma travmalarının olduğu iddia edilmektedir. Ancak tıp dünyası kesin olarak bu sendrom ile ilgili olarak travmaları %100 kesin neden olarak göstermez. Yapılan araştırmalarda hastaların şizofrenik belirtiler göstermedikleri, normal şartlarda herhangi bir sorunları olmadığı ve sadece hayali olarak sesler duydukları belirtilmiştir. Yine Patlayan Kafa Sendromu (EHS) hastalarının hayali ses duydukları ancak hayali varlıkları görmedikleri bilinmektedir.

Şizofren psikolojik bir sorundur ve %100 tedavisi maalesef kesin olamayabilir. Ancak bu sendromda insanlar uyanıkken herhangi bir zamanda hayali ses duymazlar ve duydukları bu hayali sesler bu insanları asla başka bir şeye yönlendirmez. Şizofreni insanlar karşısında olan farklı hayvanları düşman olarak görebilir ve onların kendileri ile konuştuğunu öne sürebilir. Ancak Patlayan Kafa Sendromu (EHS) sendromu ile doktora başvuran hastaların hiçbirisi bir hayvanın veya insanın hayali olarak kendisi ile konuştuğunu söylemez.

Patlayan Kafa Sendromu (EHS) nedenleri

Uzmanlara göre Patlayan Kafa Sendromu (EHS) nedeni ile ilgili bugüne kadar kesin bir şey söylemek mümkün değildir. Bu bazı farklı vakalarda daha farklı nedenlerle ortaya çıkabileceği gibi, bazı vakalarda çocukluktan kalmış bir travma bu soruna sebep olabilir.

Genel olarak Patlayan Kafa Sendromu (EHS) sebepleri;

Beyin lobunda problemler ve nöbetler
Orta kulakta sorunlar
Stres ve kaygı
Travmalar
Psikolojik birçok problem
Korku
Patlayan Kafa Sendromu (EHS) nedeni olarak kabul edilmektedir.

Ancak bunların yanında bazı başka problemlerde Patlayan Kafa Sendromu (EHS) yaşamanızın nedeni olabilir.

Uyku bozukluğu
Aldığınız ilaçların bir sonucu – yan etkisi
Fiziksel ve zihinsel sağlığınız
Uyuşturucu ve alkol bağımlılığı
Aşırı yoğunluk ve kaygı bozukluğu

Patlayan Kafa Sendromu (EHS) ne sıklıkla olur?

 

Bu konuda resmî veya özel yapılan bir araştırma sonucu yoktur. Ancak bir keresinde yapılan araştırmalarda lisans öğrencilerinin %14 kadarının lisans süresi boyunca en az 1 kez stres, kaygı ve endişe gibi sebepler sonucunda Patlayan Kafa Sendromu (EHS) sorununu hayatlarında 1 kez yaşadıklarını göstermişti. Yine bazı profesörler bu sendromun toplumda çok fazla sayıda insanı etkilemediği yönünde görüş bildirmişlerdir. Ancak çoğu tıp hekimi bu konuda yaptığı açıklamada Patlayan Kafa Sendromu (EHS) sıklığı ile ilgili olarak çok az sayıda insanı uzun vadeli olarak etkilediğini, her insanın hayatının bir döneminde en az 1 kez böyle hayali sesler duyarak korku yaşamış olabileceğine değinmektedir. Patlayan Kafa Sendromu (EHS) Nedir?Patlayan Kafa Sendromu (EHS) sendromu daha çok bebeklik döneminden sonra olur ve çocukları etkileme potansiyeli yüksektir. Çocukların zaman zaman hayali sesler ve hayali arkadaşlar edinmeleri nasıl normalin ötesinde ise bu durum eğer sadece 1 veya birkaç kez yaşanıyor ve tekrar etmiyor ise aileler tarafından normal kabul edilebilir. Uzmanlar bu konuda genç ve orta yaş grubunda olan insanların bu tür sendrom seslerine daha fazla yakalanabilecek oldukları yönünde görüş bildirmiştir. Ancak yine de kesin olarak bu konuda görüşler %100 kesin değildir.

Yapılan araştırmalarda özellikle 50 yaşından büyük insanların Patlayan Kafa Sendromu (EHS) yaşama riski daha fazla olarak tespit edilmiştir. En kesin veriler ABD’de ortaya çıkan veriler olup tıp hekimlerine başvuran ve bu sorun tespit edilen kişilerin genelde 50 yaşından daha büyük yaşlarda olduğu tespit edilmiştir. Orta kulak sorunu sonucunda bazı yaşlı insanlar zaman zaman bu tür seslerle karşı karşıya kalmaktadırlar.

Katkıda Bulunan Faktörler

Çok iyi belgelenmemiş olan bu hastalık genellikle 50 yaş üzerindeki kişilerde görülmektedir. Ancak 10 yaşında bir çocukta da rapor edilmiştir. Parasomnia olaylarının altında yatan nedeni tespit ederken, uyku uzmanları genellikle olası tetikleyiciler aramaktadır. Bu tetikleyiciler şunlar olabilir;

Stres veya endişe

–Depresyon ya da diğer ruhsal hastalıklar

-Yaşlılarda demans ya da kafa karışıklıkları

-Diğer uyku bozuklukları (uyku apnesi, gece terörü, narkolepsi)

-Merkezi sinir sistemi ile ilgili yan etkileri (Sedatif hipnotikler, beta-blokerler, SSRI, trisiklik antidepresanlar) olan ilaçların kullanımı

-Merkezi sinir sistemi ile ilgili yan etkileri olan diğer maddeler (nikotin, kafein, alkol ve yasa dışı ilaçlar)

-REM baskılayıcı ilaçların çekilme semptomları

Patlayan kafa sendromunun nedeni kesin olarak bilinmemektedir. Ancak bazı durumların bu hastalığa yol açtığı düşünülmektedir. Aşırı yorgunluk ve stres kesinlikle kişinin uyku döngüsü üzerinde olumsuz bir etki yaratmaktadır. Bu da kişiyi uyku ile ilgili bozukluklar veya parasomnia olaylarına karşı hassas hale getirebilir. Uyurgezerlik ve uykuda konuşma olaylarının kişi aşırı stres altındayken arttığı gözlemlenmiştir. Stresin patlayan kafa sendromuna neden olduğu konusunda çalışmalar devam etmektedir.

Patlayan Kafa Sendromu (EHS) teşhisi nasıl konur?

 

Teşhis koymak genelde kolaydır, ancak bazen zorlayıcı olabilir. Hasta doktora başvurduğunda genelde hemen tespit edilebilir. Patlayan Kafa Sendromu (EHS) teşhisi için hastanın;

Ne sıklıkla bu sesleri duyduğu
Bu sesleri başkalarının duyup duymadığı
Daha önce benzer sorun yaşayıp yaşamadığı
Psikolojik veya fiziksel bir sağlık sorununun olup olmadığı
Kullandığı veya geçmişte bu soruna sebep olabilecek kullandığı ilaçlar olup olmadığı
Travma yaşayıp yaşamadığı
Stres, kaygı ve endişe bozukluğu, yoğunluk ve benzer sorunlar yaşayıp yaşamadığı
Uyku konusunda problemiminin olup olmadığı

Soruları sorularak kısa sürede teşhis edilebilir. Patlayan Kafa Sendromu (EHS) sendromu hastaları ilk olarak doktora gittiklerinde ”Başkalarının duymadığı sadece kendimin duyduğu korkutucu sesler duyuyorum, deliriyor muyum?” sorusunu sorarlar. Hastalar ses esnasında korkar ancak ses etkisi hemen 1 dakikadan az bir süre içerisinde geçmesi ile bu korku ortadan kaybolur. Kimi hastalar sağır olduklarını veya nükleer bir patlama olduğu düşüncesi ile yataklarından kalkarlar.

Sadece 1 kez hayali bir ses duyduysanız doktora gitmeniz gerekmeyebilir. Ancak ardı ardına bu tür sesler duymaya başladıysanız ve bu sesler bir türlü son bulmaz bir hale bürünmeye başladıysa mutlaka bir kulak, burun, boğaz doktoruna başvurmanız gerekebilir.

Patlayan Kafa Sendromu (EHS) tedavisi

Patlayan Kafa Sendromu (EHS) tedavisi vardır. Bu tedavi bir kesin reçete ile değil, genelde kişiden kişiye doktorların yapacak olduğu öneriler doğrultusunda şekillenir. Hastalara yaşadıkları herhangi bir sorun varsa psikolojik olarak bu sorundan kurtulması adına öneriler verilir. Eğer hasta herhangi bir sorunu yoksa yoga ve benzer spor faaliyetlerine ilgi göstermesi istenir. Yine bu durumun bir rüya olduğunu düşünmeleri ve herhangi bir gerçeklik payı olmadığını düşünmeleri istenebilir.

Stresi azaltmaları, sağlıklı bir diyet yapmaları sayesinde bu sesten kurtulabilecek oldukları iletilen hastaların eğer çok aşırı stresli işleri varsa bu iş yerine farklı bir iş yapmaları veya stres düzeyini kontrol altında tutabilecek aktivitelere daha fazla zaman ayırması istenebilir. Tüm bunlara rağmen eğer ki hastaların herhangi bir şekilde bu önerilere rağmen tedavileri başarılı olamadı ise Patlayan Kafa Sendromu (EHS) tedavisi için psikolojik bir takım düşük ve orta düzeyli antidepresif ilaçlar reçete edilebilir.

Kaynaklar:

https://www.tuck.com/exploding-head-syndrome/

https://www.webmd.com/sleep-disorders/exploding-head-syndrome

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.