Genel

Tropikal Meyveler Amarula

Sosyal Medya Hesabında Paylaş

Marula (Sclerocarya birrea), mango, kaju ve Antep fıstığı ile aynı Anacardiaceae ailesinden gelen ve Afrika’da yetişen tohumları protein açısından zengin, meyvesi yenen ve likör (amarula) yapımında kullanılan, yağı ise Afrika’nın en önemli kozmetik hammaddelerinden biri olan bir bitkidir. Diğer yandan bu tür Madagaskar’daki Poupartia cinsi ile yakın akrabadır.

Yerel beslenmenin önemli bir parçası olan Bantu halkı, Afrika’ya göç ederken marula’yı yanlarında taşıdı. Bu yüzden şimdi Madagaskar ve Batı Afrika gibi ülkelerde marula meyveleri bulacaksınız.

Özellikle güney yarımkürede Güney Afrika, Madagaskar ve kuzey yarımkürede Sudan-Sahra arasındaki savan ve ormanlık kesim ağacın anavatanıdır. Ağaç, Güney Afrika’da koruma altındadır.

Bununla birlikte bu ağaç kuraklığa dayanıklılığı nedeniyle kuzey yarımküre’de özellikle İsrail ve yine Hindistan’ın belli kesimlerinde de yetiştirilmeye başlanmıştır. Ağaçlar doğal alanında 15-20 metre arası bir yüksekliğe de ulaşabilmektedir.

Ağaç kendine verimli bir tür değildir. Bu sebeple tozlaşma için en az bir dişi ve bir erkek ağacın birbirine yakın şekilde bulunması gerekir.Ancak nadiren de olsa erkek ve dişi çiçeklerin bir arada olduğu hermafroid ağaçlara rastlanmaktadır. Ağacın tohumdan çimlenmesinden meyveye varması 5 yılı bulabilir. Ağacın hafif sarıya çalan renkteki meyveleri terebentin gibi keskin aromalı ve ekşi ve suludur ayrıca bir portakalın 8 katı kadar C vitamini içermekle bu vitamin yönünden son derece zengindir. Ayrıca çeşitli antioksidanlar ve oleic asitte içerir. Güney yarımkürede yaz ayları olan aralık-ocak şubat ile sonbahar başlangıcı mart ayları içerisinde ağaç meyve vermektedir.

Ağacın etli meyve kısmının altında ise odunsu oblisk çekirdek kısmı bulunmaktadır.Bu çekirdek 1 den 3’e kadar varan ağacın tohum embriyolarını içerir.

İsrail’de Necef çölünde yapılan denemelerde yetişkin bir marula ağacının kuraklığa dayanıklılığı yanında dalları zarar görmesine karşın -7 civarındaki kısa süreli soğuklara dayandığı ve bu dayanıklılığın yıllar içinde soğuğa maruz bırakıldıkça az da olsa artabileceği tespit etmiştir. Bununla birlikte ağaç ilk yıllarında soğuk ve dona karşı duyarlıdır. Yine iyi bir meyve verimi için yazın kurak ve sıcak bir havaya ağaç ihtiyaç duymakla 4 derecenin altındaki ısılarda ağacın meyveleri zarar görmektedir.

Keşfi

Marula yılda bir defa ve tam da Afrika’nın en sıcak ve en kurak mevsiminde ürün verir. Son derece sulu olan marula meyveleri,eğer bekletilirse aynı zamanda % 17 alkol içerir. Bu bunaltıcı mevsimde birçok hayvan hem yakıcı güneşden korunmak ve hem de karınlarını doyurmak için bu ağacın altında toplanır. Beklemiş fermente olmuş meyveleri aşırı yemek, sarhoşluğa neden olabilir.

Afrikalı bazı hayvanların yedikten sonra sarhoş olduğu görülmüştür.Bu yönden marulayı popüler efsane haline getiren “Animals Are Beautiful People” adlı James Ulys tarafından çekilen 1974 tarihli belgeselde maymunlar, filler,düğmeli domuzlar v.s. bir kısım canlılar beklemiş marula meyvelerinden sarhoş olmuş şekilde tasvir edilmiştir. Yapılan son araştırmalarda bunu doğrulasa da; fil gibi büyük hayvanlar için bunu tam olarak doğrulayamamaktadır. Zira filler bu meyveye ilgi göstersede, sarhoş olmaları için yüksek miktarda fermente veya beklemiş meyve yemeleri gerekir. Bu zordur diğer yandan fillerin içtikleri yüksek miktarda suda maruladan sarhoş olmalarını zorlaştırmaktadır.

Kullanımı

Kaju, mango ve fıstık bitkilerinin akrabası olan marula ağacı, Güney Afrika’da ikoniktir. Çoğu yemek yiyenler meyveleri çiğ, meyve suyuyla püre haline getirilmiş veya reçel ve jölelerde pişirilmiş olarak tüketirler. Aynı zamanda popüler kremalı likör Amarula’nın bir bileşeni olarak da bilinir.

Marula meyvesinin kabuğu, bir içecek yapmak için kaynatılabilir veya kahve yerine kullanılmak üzere yakılabilir. Ahşabı yumuşaktır ve oymacılıkta kullanılır; iç kabuğu ip yapmak için kullanılabilir. Arkeolojik alanlar, Marula meyvesinin eski zamanlardan beri Afrika kabileleri tarafından bir besin kaynağı olarak kullanıldığını göstermiştir.

Kabuk, açık kahverengi bir boya yapmak için de kullanılabilir. Büyük Saturniid Tırtıllar, Cerambycid Wood Boring Beetle’ın larvalarının yanı sıra kavurma için bu ağaçtan toplanır. Etin içinde protein açısından zengin bir veya iki çok küçük lezzetli fındık vardır.

Yağ cilt kozmetiği olarak kullanılır. Yeşil yaprakları mide ekşimesini gidermek için yenir. Kabuğu antihistaminikler içerir ve ayrıca kaynar suda demlenerek ve buharı teneffüs ederek temizlik için kullanılır.

Bir parça ağaç kabuğu ezilerek hamur haline getirilir, soğuk su ile karıştırılır ve dizanteri ve ishal tedavisinde yutulur. Kabuk ayrıca sıtma önleyici olarak kullanılır.

Marula meyvesi çok sulu ve aromatiktir ve küçük bir erik büyüklüğündedir. Taze yenebilir ve eti son derece yüksek bir C vitamini içeriğine sahiptir. Reçel, meyve suları ve alkollü içecekler üretmek için de pişirilebilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir