Genel

Uzayda Günlük Yaşamda Yapamayacağınız 10 Faaliyet

Sosyal Medya Hesabında Paylaş

Astronotlar, dünyadan ayrılırken oldukça fazla fedakarlıkta bulunurlar. Tehlikeler ve aileden uzaklaşmak gibi zorlukların yanı sıra, alışkın oldukları günlük aktivitelerden de uzak kalmak zorundalar.

Fizik yasalarının dünyadakine göre farklı seyrettiği uzay ortamında deneyler yaparak ilerliyoruz. İnsanların birbirleriyle olan ilişkilerini ve davranışlarını belirleyen hukuku ve normları da deneyerek ve yanılarak belirliyoruz.

Henüz böyle bir hukuk veya kanun elbette yok ama yine de astronotların yaşam alanı olan Uluslararası Uzay İstasyonu’nun (ISS) belli başlı kuralları var. ISS astronotların evi ve yaşam alanı. Aynı zamanda da iş yerleri. Ve her iş yerinde olduğu gibi ISS’te de bir takım kurallar var.

Ofisiniz yer yüzünün 400 kilometre üzerinde uçan bir yapı olduğu için bu kurallar oldukça sıkı olabiliyor. Bu yüzden yer yüzünde rahatlıkla yapabildiğiniz bazı şeyleri uzayda yapamıyorsunuz.

Uzayda, dünyadakilerle aynı şekilde ağlayamazlar

Astronotlar, uzaydayken diledikleri gibi gülebilirler anca ağlamak o kadar da olası değil. Kanadalı astronot Chris Hadfield’a uzayda ağlayıp ağlayamadığı sorulduğunda, “Gözler gözyaşını üretiyor ancak gözyaşı normal şekilde akmak yerine sıvı bir top şeklini alıyor” demişti.

Ekmek ve soda gibi basit gıdaları tüketemezler

Franklin Enstitüsü’ne göre, günlük hayatta sıklıkla tüketilen basit gıdaların uzayda taşınması ve yenmesi çok zor. Örnek olarak ekmek, ekipmana zarar verebilecek ya da astronotların yanlışlıkla soluyabileceği kırıntılar meydana getirebilir. Bu yüzden NASA, 1980’den beri sıradan ekmeğin yerine tortilla kullanmaktadır.

Normal kalemleri kullanamazlar

Mürekkepli kalemlerin normal şekilde yazı yazabilmesi için yerçekimine ihtiyaç vardır. Uzun zaman önce bu basit problemin bir çözümü bulunamadığı için astronotlar bir hayli zorlanmıştı. Fakat 1965’te Fisher Pen Company’nin ürettiği azotla basınç uygulanmış kalem sayesinde sorun ortadan kalktı. Bu kalemdeki basınç, içindeki mürekkebi kalemin ucuna iterek her koşulda yazmaya olanak tanıyor.

Uyku vakitlerini güneşin doğuşuna ve batışına göre ayarlayamazlar

Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki astronotlar 24 saat içinde 16 saat boyunca gün batımı yaşayabilirler. Bu yüzden uyku periyotlarını gün ışığına göre ayarlama opsiyonları yoktur. Astronotlar bu zorlu duruma alışabilmek için uzun bir uyku eğitimini atlatıyorlar.

Uzayda alkol tüketemezler

Her ne kadar bir dönem astronotların yemeklerinin içinde alkol kullanılması önerilmiş olsa da uzay istasyonunda bu konuda ciddi kurallar bulunuyor. Nasa’nın Johnson Uzay Merkezi sözcüsü Daniel G. Huot BBC’ye yaptığı açıklamada, “Uluslararası Uzay İstasyonu’nda alkol tüketilmesine izin verilmiyor” demişti. Bu konuda tek istisna, Rus kozmonotların bağışıklık sistemlerinin sağlığını korumak adına konyak kullanabilmeleri olmuştur.

Uzayda seks yapmak yasaktır

Uzay görevleri içerisindeyken seks yapmak yasaklanmıştır. Slate’in belirttiği gibi, astronotların iş yüklerinden ve yer çekimi eksikliğinden dolayı seks yapmaları çok zor olurdu.

Sıcak bir duş alamazlar

Astronotlar, uzaydayken tüm kaynakları verimli kullanmak zorundalar. Buna su da dahil. Astronotlar duş almak yerine, havadaki nemden, idrardan faydalanarak sünger banyoları yaparlar.

Uzaydayken tat alma duyuları zayıflar

Astronotların tat alma duyularının körelme sebebi, yer çekimi eksikliğinden dolayı vücutta sıvıların farklı hareket etmesi olarak açıklanıyor. NASA, astronotların bir süre sonra tat alma duyularının zayıfladığı bildirmişti. Astronotlar, dünyaya geri döndüklerinde ise yiyeceklerin tadlarının çok yoğun olduğunu belirtmişlerdir.

Uzaydayken dışkılamak büyük bir zahmet

Astronotlar, uzaydayken dışkılarını çok küçük bir alana yapmak zorunda kalıyorlar. Yer çekiminin eksikliğinden dolayı bazı komplikasyonlar da meydana gelebiliyor. Herhangi bir hatada, her şeyin uçabildiği gibi dışkılar da havada süzülebiliyor.

Uzayda çamaşır yıkamak yasak

Astronotlar uzayda bir iç çamaşırını üç dört gün giymek zorunda. Bazı astronotlar kıyafetlerini haftalarca, aylarca giymek zorunda kalıyor ve yıkayamıyorlar. Bunun sebebi uzayda çamaşır yıkamanın efektif bir yolunun olmaması. Çünkü ISS’te kısıtlı bir su var ve bunun idareli kullanılması gerekiyor.

Neyse ki ISS’in kontrol altındaki iklimi ve havalandırması çok fazla da kirlilik yaratmıyor. Bir diğer yandan da astronotların uzayda çok iyi koku alamaması yıkanmamaşı kıyafetleri bir sorun olmaktan çıkarıyor.

Astronotlar kas ve kemik kütlelerini koruyabilmek için çok fazla egzersiz yapmak zorunda. Bu da astronotların kıyafetlerini kirletiyor. Kıyafetler artık giyilemeyecek kadar kirlendiğinde istasyonun çöpüyle beraber dünya atmosferine gönderiliyor ve burada yanarak yok oluyor. Yakında astronotlar kıyafetlerini ve diğer atıklarını bakteriler tarafından tüketilmesini sağlayıp metan gazı üretmelerini sağlayabilir. Bu gaz da istasyon için enerji üretebilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.